Konkurs Samorząd w Transformacji Energetycznej (STE2026)
– działania samorządów na rzecz lokalnej, zintegrowanej transformacji energetycznej
Uwaga: termin przyjmowania zgłoszeń do udziału w konkursie upłynął 16.10.2026 r.
Identyfikacja oraz promocja dobrych praktyk w sferze aktywnych działań samorządów na rzecz transformacji energetycznej – to cel konkursu „Samorząd w Transformacji Energetycznej”, którego organizatorami są Związek Miast Polskich i Fundacja Miasto.
Konkurs wyróżni najbardziej skuteczne i kompleksowe działania samorządów na rzecz transformacji energetycznej. Docenione zostaną zarówno już osiągnięte rezultaty, jak i zaprojektowane dalsze działania instytucji samorządowych i spółek komunalnych, ale także lokalnych firm, mieszkańców i obywatelskich społeczności.
Podejmowane działania samorządu powinny uwzględniać rolę przyjętych i poddanych ocenie społecznej dokumentów planistycznych lub strategii działania. Konkurs przedstawi zestaw dobrych praktyk, które mogłyby być wdrażane przez inne samorządy, a jednocześnie wskaże ewentualne potrzeby dla usprawnienia procedur legislacyjnych.
Celem Konkursu jest promocja najlepszych rozwiązań, jak również uaktywnienie tych samorządów, które dotychczas nie uczestniczą w procesie transformacji. Chodzi również o wskazanie możliwości aktywnego udziału mieszkańców i ich środowisk w formule spółdzielni energetycznych bądź obywatelskich inicjatyw na rzecz procesów transformacji.
Konkurs jest organizowany od 2024 roku. W dotychczasowych dwóch edycjach laureatami konkursu były:
- Bydgoszcz, Lublin – kategoria miasta na prawach powiatu
- Ciechanów, Zgorzelec – kategoria miasta
- Potęgowo, Kamienna Góra – kategoria gminy miejsko-wiejskie i wiejskie
W bieżącej edycji konkursu oprócz głównych wyróżnień dla laureatów konkursu w trzech kategoriach ustanowione są dwie dodatkowe nagrody specjalne:
- nagroda ORLEN Termika Rozproszona sp. z o.o. dla najlepszego wniosku konkursowego dotyczącego działań w zakresie transformacji energetycznej w obszarze ciepłownictwa
- nagroda uczestników panelu „Samorząd terytorialny w transformacji energetycznej” przeprowadzonego w trakcie IV Kongresu Energetyki Rozproszonej
- Nagroda partnera Konkursu, firmy Termoenergi Poland i Termoenergi Norge AS: 4-dniowe wizyty studyjne w Norwegii dla 3 osób reprezentujących każdego z laureatów (wszystkie koszty pokrywa sponsor nagrody) Firma Termoenergi chce wspierać laureatów w poszerzaniu wiedzy na temat norweskich dobrych praktyk związanych z efektywnością energetyczną, dekarbonizacją, zrównoważonym rozwojem oraz nowoczesnym zarządzaniem budynkami i inwestycjami publicznymi.
- Publikacje z opisem działań laureatów konkursu w pismach „Zielona Gmina” i Serwisie Administracyjno-Samorządowym
Organizator konkursu
Współorganizatorzy konkursu
Partner główny konkursu
Partner konkursu
Patronaty środowiskowe
Patronat medialny
Finaliści Konkursu „Samorząd w Transformacji Energetycznej 2026”
W kategorii gminy wiejskie i miejsko-wiejskie:
Ozimek, Śrem i Ustronie Morskie
W kategorii gminy miejskie:
Kościerzyna, Lidzbark Warmiński i Rumia
W kategorii miasta na prawach powiatu:
Konin, Rybnik i Włocławek
Kolejność wypisanych gmin jest alfabetyczna (nie jest powiązana z oceną członków Kapituły Konkursu). Wszyscy finaliści będą wyróżnieni 4 listopada na Gali wieczornej IV Kongresu Energetyki Rozproszonej w Krakowie. Na Gali również podane zostanie rozstrzygnięcie wyboru przez Kapitułę Konkursu i wręczone nagrody dla laureatów konkursu „Samorząd w Transformacji Energetycznej 2026”.
Rozstrzygnięty został również wynik nagrody specjalnej – Lider Transformacji Ciepłownictwa, którym zostało wybrane miasto Brodnica.
Przedmiot konkursu
Wskazanie rezultatów dotychczasowych działań w samorządzie lokalnym wraz z przewidywanymi planami dalszych działań w oparciu o założenia lub plany zaopatrzenia w ciepło, paliwa gazowe i energię elektryczną. W Konkursie położony jest również akcent na plany działań na rzecz zrównoważonej energii i klimatu tak, aby wskazać realne, już uzyskane korzyści oraz przewidywane dalsze działania uwzględniające potrzeby lokalnej społeczności oraz procedury i sposób konsultowania proponowanych rozwiązań. Wraz ze wskazaniem konkretnych przyszłych działań będzie oceniane uwzględnienie w nich projekcji przyszłych rezultatów i szacunku kosztów.
Uczestnicy i warunki konkursu
Przyjmujemy wnioski przesyłane tylko przez gminy (za wyjątkiem gmin -laureatów konkursu z dwóch lat poprzedzających bieżącą edycję konkursu – § 4 punkt 2 Regulaminu konkursu).
Wnioski są zestawiane i oceniane w trzech kategoriach:
- Miasta na prawach powiatu;
- Miasta;
- Gminy miejsko-wiejskie i wiejskie.
Udział w konkursie jest nieodpłatny.
Zakres prac konkursowych
Zgłaszający samorząd może przedstawić jeden wniosek, który będzie opisem nie dłuższym niż 8 tys. znaków ze spacjami wraz z czterostronicową prezentacją w formacie Power Point. Po ocenie formalnej wnioski są oceniane przez Kapitułę Konkursu, która wybiera finalistów – po trzy zgłoszone wnioski w każdej z trzech grup gmin. Finaliści będą prezentowali swoje działania 5 listopada 2026 r. w Krakowie, w ramach IV Kongresu Energetyki Rozproszonej.
Kryteria ocen
Podstawowe kryteria dotyczą kompleksowości uwzględniającej aspekt energii elektrycznej, cieplnej, chłodu i efektywności ekonomicznej oraz wpływu na klimat. Istotne jest także potwierdzenie zdolności do realizacji projektów oraz umiejętność konsultacji. We wniosku należy wykazać zgodność proponowanych zamierzeń z dokumentami planistycznymi dotyczącymi problematyki transformacji energetycznej (założenia, plany, strategie).
Szczegółowe kryteria oceny są opisane w załączniku nr 2 regulaminu konkursu.
Nagrody
- Laureaci Konkursu otrzymują tytuł „Laureat Konkursu Samorząd w Transformacji Energetycznej 2026”.
W edycji konkursu w 2026 roku ustanowione są nagrody specjalne:
• nagroda ORLEN Termika Rozproszona sp. z o.o. dla najlepszego wniosku konkursowego dotyczącego działań w zakresie transformacji energetycznej w obszarze ciepłownictwa
• nagroda uczestników panelu „Samorząd terytorialny w transformacji energetycznej” przeprowadzonego w trakcie IV Kongresu Energetyki RozproszonejWyjazd studyjny do Norwegii dla laureatów konkursu: 4-dniowe wyjazdy dla 3 osób reprezentujących każdego z laureatów
Publikacje z opisem działań laureatów konkursu w pismach „Zielona Gmina” i Serwisie Administracyjno-Samorządowym
Organizator konkursu
Organizatorami są Związek Miast Polskich i Fundacja Miasto, przy współpracy z Akademią Górniczo-Hutniczą w Krakowie (poprzez Obserwatorium Transformacji Energetycznej).
Partnerzy konkursu
Partnerem głównym Konkursu jest Orlen Termika Rozproszona sp. z o.o. oraz partnerem Termoenergi Poland i Termoenergi Norge AS. Patronatem środowiskowym konkurs objęły: Unia Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza, Unia Miasteczek Polskich, Stowarzyszenie Gmin Przyjaznych Energii Odnawialnej, Związek Gmin Wiejskich Rzeczpospolitej Polskiej i Ogólnopolskie Porozumienie Organizacji Samorządowych. Konkurs został objęty patronatem medialnym przez pisma „Zielona Gmina” oraz Serwis Samorządowo-Administracyjny.
Skład Kapituły Konkursu „Samorząd w Transformacji Energetycznej”
- Związek Miast Polskich, Fundacja Miasto – Zdzisław Czucha, Ryszard Grobelny
- Związek Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej – Stanisław Jastrzębski
- Unia Metropolii Polskich – Tomasz Fijołek
- Unia Miasteczek Polskich – Grzegorz Cichy
- Obserwatorium Transformacji Energetycznej (Akademia Górniczo-Hutnicza) – Sławomir Kopeć
- Orlen Termika Rozproszona – Andrzej Kolat
Przebieg i terminarz
- Zgłoszenia udziału w Konkursie są przyjmowane od 9.09.2026 r. (godz. 12:00) do 16.10. 2026 r. (godz. 23:59).
- I etap oceny wniosków konkursowych planowany jest w dniach 17.10-27.10.2026 r. Będzie polegał na analizie formalnej i zgodności z przedmiotem Konkursu przeprowadzonej przez Organizatora oraz ocenie merytorycznej przeprowadzonej przez Kapitułę Konkursu.
- Lista finalistów Konkursu zostanie opublikowana na stronie konkursu oraz przesłana każdemu uczestnikowi e-mailem.
- Podsumowanie konkursu, na którym zostaną wyłonieni i nagrodzeni laureaci oraz wręczone nagrody specjalne odbędzie się 4 listopada 2026 r. na wieczornej gali IV Kongresu Energetyki Rozproszonej w Krakowie.
Zapraszamy do zgłaszania wniosków konkursowych (można przesyłać do 16 października br.)
Pytania
Wszelkie pytania mogą Państwo kierować do sekretarza konkursu.
